Bài 14. Từ trường

Từ trường: Là dạng vật chất tồn tại xung quanh nam châm và dòng điện, tác dụng lực từ lên nam châm hoặc dòng điện đặt trong nó.

Tính chất cơ bản của từ trường: Từ trường tác dụng lực từ lên nam châm hoặc dòng điện đặt trong nó.

Cách nhận biết từ trường: Dùng kim nam châm thử. Kim nam châm lệch khỏi hướng Bắc - Nam chứng tỏ có từ trường.

Đường sức từ: Là những đường cong vẽ trong từ trường sao cho tiếp tuyến tại mỗi điểm có hướng trùng với hướng của từ trường tại điểm đó.

Đặc điểm đường sức từ:

• Chiều của đường sức từ: Đi ra cực Bắc, đi vào cực Nam của nam châm
• Đường sức từ dày ở nơi từ trường mạnh, thưa ở nơi từ trường yếu
• Các đường sức từ không cắt nhau

Từ trường đều: Từ trường mà cảm ứng từ tại mọi điểm đều bằng nhau (đường sức song song, cách đều).

Từ trường của dòng điện thẳng dài:

Chiều được xác định bằng quy tắc nắm tay phải: Nắm bàn tay phải sao cho ngón cái chỉ theo chiều dòng điện, các ngón tay kia cuốn theo chiều đường sức từ.

$$B = 2.10^{-7} \frac{I}{r}$$

Trong đó:

• B: cảm ứng từ (T)
• I: cường độ dòng điện (A)
• r: khoảng cách từ điểm khảo sát đến dây dẫn (m)

Từ trường của dòng điện trong vòng dây tròn:

$$B = 2\pi.10^{-7} \frac{I}{R}$$

Từ trường của dòng điện trong ống dây (solenoid):

$$B = 4\pi.10^{-7} \frac{N}{l} I$$